Voorhoede van de cultuuromslag

Iedereen luistert aandachtig naar een collega tijdens de Tweede Conferentie van De Hark Voorbij. Ook minister Opstelten (rechts).

Iedereen luistert aandachtig naar een collega tijdens de Tweede Conferentie van De Hark Voorbij. Ook minister Opstelten (rechts).

Voor het tweede jaar werk ik mee aan een in vele opzichten uniek programma. De Hark Voorbij heet het en het speelt zich af bij onze Nationale Politie. In het regeerakkoord geeft dit kabinet aan meer professionele ruimte te willen voor mensen in het onderwijs, de zorg en de politie. Zonder precies te definiëren wat dat dan is, staat dit ook in de wet die de basis vormt voor de grootste overheidsreorganisatie ooit: de eenwording van voorheen 26 korpsen in de Nationale Politie.

Vooruitlopend op die eenwording nam de Centrale Ondernemingsraad van de politie eind 2012 het initiatief om te ontdekken wat die professionele ruimte dan inhoudt. Is het de ruimte om beslissingen te nemen die afwijken van het protocol (de zogeheten discretionaire bevoegdheid)? Ja. En nog veel meer. Het houdt in dat vakmensen collegiaal samenwerken; vaak met mensen van buiten de politieorganisatie. Het houdt in dat goede ideeën tellen in plaats van hiërarchische positie. Het houdt in dat je werkt vanuit vertrouwen in plaats van wantrouwen. Het houdt in dat je regelmatig met elkaar praat over het vak en je kwetsbaar durft op te stellen. Het is een wereld die je niet kunt ontwerpen, maar die gewoonweg ontstaat in het dagelijks werk. En die elke dag opnieuw wordt georganiseerd door de professionals in kwestie.

IMG_3709 Het is geen hogere wiskunde, maar wel een wereld die in veel bedrijven en organisaties door een overdaad aan management en efficiency-trajecten helemaal zoek is geraakt. Ook bij de politie. De hark in de naam De Hark Voorbij staat overigens voor de hierarchische hark bekend van het organogram.

Goedbedoelde inmenging Het afgelopen jaar namen de eerste politieteams (o.a. basisteam Rotterdam-Noord en HRM) deel aan De Hark Voorbij. Zij gingen op onderzoek uit. Bezochten bedrijven en organisaties, waar samenwerken en een goed resultaat voor de samenleving belangrijker is dan hiërarchie of steeds grotere winst. Ze voerden veel gesprekken met anderen en met elkaar. Zij deden bijzondere ontdekkingen: dat je eerst je eigen neiging hiërarchisch te denken moet overwinnen (geen makkelijk proces), eer je de hiërarchie van de organisatie voorbij kunt gaan. Maar, dat, als het je lukt, je weer veel meer plezier in je werk krijgt en weer (bijna) alles durft. Ze leerden ook dat zelfs als een korpschef jouw goede idee ondersteunt, het nog geen garantie is voor succes. Niet alle macht zit aan de top. De tegenwerking ontstaat vaak uit allerlei goed bedoelde inmenging van mensen die gewoon hun werk doen. Ze leerden dat als je idee sneuvelt, je toch gewoon verder moet gaan. Ergens is er door deze gebeurtenis tóch iemand anders gaan denken. En, enkele deelnemers van stafafdelingen ontdekten dat ze al jaren die goedbedoelende collega’s zijn, die eigenlijk denken voor een ander.

DeHarkVoorbij 2e conferentie Archeon - Fokke - 22Alle eenheden Pittige ontdekkingen, die meteen weer een hoop nieuwe vragen oproepen. Reden voor de politie om in 2014 door te gaan met De Hark Voorbij. Een kleine driehonderd mensen uit allerlei eenheden hebben zich aangesloten. Zij gaan net als vorig jaar op verkenning. Binnen en buiten de organisatie. Hun nieuwsgierigheid wijst de weg.

Zij vormen de voorhoede van een ware cultuuromslag bij de grootste werkgever van ons land. Door actief op ontdekkingsreis te gaan, helpen ze mee met het ontwikkelen van volwaardige alternatieven voor de huidige manier van organiseren binnen de politie. Niet voor niets zijn de korpsleiding en de minister stiknieuwsgierig naar de kennis die de deelnemers ontwikkelen. Want dit gaat over het hart van het politiewerk.

2014_DHV_Ons BierVerhalen vangen En wat is mijn bijdrage aan het traject? Het vangen van de verhalen van de deelnemers, van hun belevenissen, ontdekkingen en inzichten. Om zo het gedachtegoed te helpen verspreiden. Ik vang de verhalen zelf in de vorm van geschreven verhalen, foto’s en filmpjes (gewoon met de iPhone, zoals dit filmpje van de afsluiting van De Hark Voorbij 2013), maar coach ook deelnemers van De Hark Voorbij die over hun ervaringen willen schrijven. We publiceren alle verhalen op een intranetomgeving, Plaza, waar deelnemers en geïnteresseerden elkaar kunnen ontmoeten en veilig kunnen praten over soms controversiële onderwerpen. Ook publiceren we verhalen op corpolitie.nl en verspreiden ze via social media. Regelmatig publiceren we verhalen in een bijlage van 24/7, het personeelsblad van de politie. En aan het eind van het eerste jaar presenteerde ik de talkshow ‘Wie het weet, mag het zeggen’ (onze vorm van projectrapportage) die op DVD binnen de politieorganisatie werd verspreid. Deze film is hier te zien op YouTube.

Het vangen en verspreiden van de verhalen is o, zo belangrijk. Want dit nieuwe gedachtegoed begint bij een kleine onderstroom in de organisatie, maar gaat zich hopelijk steeds verder verbreden. Tot er eenheid van opvatting komt, die leidt tot een echte cultuurverandering.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s