Zo ziet dat er uit: activistische communicatie bij de Nationale Politie

Hoe vaak hoor je niet de verzuchting ‘Ik heb wel een mooi vak, maar die organisatie er omheen…’ Politiemensen, zorgmedewerkers en onderwijzers worden door alle regels, procedures en bemoeienis, voortdurend belemmerd in het uitvoeren van hun vak; met alle nadelige gevolgen voor de samenleving. Dat is dan ook de oorsprong van het programma De Hark Voorbij bij de Nationale Politie, waaraan ik nu drie jaar meewerk. In dit programma, geïnitieerd door de Centrale Ondernemingsraad (COR) en oorspronkelijk vormgegeven door DeLimes, ontdekken vakmensen hoe ze weer zélf over hun vak kunnen gaan. Aldoende zijn we dit proces ‘de emancipatie van de vakman (m/v)’ gaan noemen. We hebben ook ontdekt dat deze emancipatiebeweging vraagt om een vernieuwende communicatie: activistische communicatie. In de vorige blogpost schrijf ik wat activistische communicatie precies inhoudt. En in die daarvoor beschrijf ik wat de noodzaak is van activistische communicatie. Lees en kijk hier hoe die activistische communicatie bij de Nationale Politie er uitziet.


Verhalen vangen; dat is vanaf het begin de basis geweest van de communicatie rondom De Hark Voorbij. De verhalen van de deelnemers, van hun belevenissen, ontdekkingen en inzichten. Om op die manier hun ideeën en het gedachtegoed van De Hark Voorbij te verspreiden. We verspreidden ze o.a. via een afgeschermde intranetomgeving, via sociale media en in een bijlage van 24/7, het personeelsblad van de politie. Opgemaakt volgens de huisstijl van de politie. Niet echt opvallend en vrij braaf.

En ook verdacht, ontdekten we gaandeweg; voor medewerkers die helemaal klaar zijn met de reorganisatie van de Nationale Politie en met hoe er met hen wordt omgesprongen. Het personeelsblad en de mainstream communicatie in het algemeen, is onderdeel van het ‘systeem’ en wordt dus gewantrouwd. Onze bijlage en berichten op het reguliere intranet dus ook. Terwijl onze boodschap zich juist afzet tegen het mainstream-denken, de managementhiërarchie en de nadruk op organisatie in plaats van vakmensen. De Hark Voorbij is voor vakmensen een fris geluid is binnen de slopende reorganisatie. Maar de  communicatie moest dan wel uitdragen dat wij het geluid vertegenwoordigen van de onderstroom.

En dus besloten wij onze communicatie over een andere, onderscheidende en meer activistische boeg te gooien. Volgens deze zes uitgangspunten:

  • Een grotere rol voor de deelnemers;
  • Het moet impact hebben, dus beleving is belangrijk;
  • Juist niet politiehuisstijl;
  • Crossmediaal;
  • Guerilla-acties;
  • Verhalen blijven de basis.

Hieronder werk ik ieder punt nader uit. (Als je de foto’s aanklikt, kun je ze dichterbij bekijken.)

  1. 2015_Collage BeesdEen grotere rol voor de deelnemers Vanaf het begin af aan hebben de deelnemers van De Hark Voorbij een belangrijke rol gespeeld in de communicatie. Niet alleen gaan alle verhalen over hen, maar ook schreven sommigen hun eigen verhalen, leverden ze hun eigen foto’s en maakten ze zelf filmpjes. Soms helemaal zelfstandig, soms gecoacht door een professionele redacteur. Maar wij hadden behoefte om hen ook op andere manieren erbij te betrekken. Zo ontstonden de POSTERWORKSHOPS. Tijdens evenementen en bijeenkomsten hebben wij een stand, waar iedereen uitgenodigd wordt Loesje-achtige posters te maken. Het enige wat nodig is, is dat zij een inspirerend gezegde, een strijdkreet, een irritatie hebben, of wat dan ook. Twee kunstenaars, Alex de Neijs (Studio Pinwin/Lastplak) en Tessa de Swart helpen hen  smoel te geven aan de poster. Gedurende de workshop vullen de muren rondom zich met pakkende actieposters.
  1. 2015_Collage verhalenmachines_vierkantHet moet impact hebben, dus beleving is belangrijk Een bijlage in het personeelsblad in de politiehuisstijl heeft nauwelijks attentiewaarde in de enorme informatie-overload die de medewerkers van de Nationale Politie dagelijks krijgen. Bovendien leken we daardoor juist onderdeel van ‘het systeem’. Geïnspireerd door de ‘zine machines’ (machines waarin kleine kunstzinnige tijdschriften zitten, een trend in de VS en Canada), bedachten we de VERHALENMACHINES voor de politie. Dit zijn oude, gepimpte sigarettenautomaten waar pakketjes inzitten met verhalen en posters, gemaakt door de collega’s. De machines roepen veel nieuwsgierigheid en enthousiasme op. De pakjes die we vormgeven in bruin papier met het logo van De Hark Voorbij erop gespoten (ieder pakketje handgemaakt en dus uniek) zijn echte hebbedingen. De politiemedewerkers trekken ze gretig uit de apparaten; voor zichzelf en om aan collega’s uit te delen. De pakjes worden met grote nieuwsgierigheid opengemaakt, en de verhalen en posters geïnteresseerd
    gelezen en bekeken. Op ieder A’4tje met een verhaal is op de achterzijde ook weer het logo van De Hark Voorbij gespoten, waardoor ze het A4’tje ook als poster kunnen ophangen op de werkvloer. En zo verspreidt zich de olievlek.
  1. 2015_Collage_Huisstijl DHV3Juist niet politiehuisstijl Een mooi moment na afloop van de eerste posterworkshop was toen we de posters uitspreidden en ons realiseerden dat we hiermee in een klap ONZE EIGEN STIJL EN BEELDTAAL hadden ontwikkeld. De kleurige en veelsoortige posters, persoonlijke portretten met lijfspreuken eronder (gefotografeerd door Neeltje Kleijn). Het paste zo goed bij de verhalen die we verzamelden en waar De Hark Voorbij voor stond. Dit hielp ons om helemaal van de politiehuisstijl af te stappen en onze EIGEN IDENTITEIT te ontwikkelen, die veel beter past bij het unieke en frisse geluid dat we zijn binnen de politie. Vormgever Rogier Rosema (Things to Make and Do) heeft bij de onderscheidende beeldtaal EEN FRISSE EN ACTIVISTISCHE HUISSTIJL ontworpen met een zwart/witte basis, die verwijst naar gefotokopieerde of gerisoprintte punkblaadjes en andere activistische zines. De zwart/witte basis past bovendien uitstekend bij het vele bontgekleurde beeldmateriaal van de activistische posters.
  1. 2015_Collage crossmediaalCrossmediaal Intussen hadden wij ook behoefte aan een openbare en voor de politiemensen makkelijker toegankelijke WEBSITE. Een website die duidelijk maakt waar De Hark Voorbij over gaat. En waar je in één oogopslag enthousiast wordt en geïnspireerd raakt door De Hark Voorbij. Een online vertaling van onze activistische communicatie bovendien. Met veel foto’s van onze activistische posters, foto’s en filmpjes van evenementen, persoonlijke verhalen in tekst en video, verhalen over het gedachtegoed en krachtige citaten. Ook hiervan deed Rogier Rosema het ontwerp. Het feit dat we voor de website gekozen hebben voor een thema van WordPress, dat uitgaat van vierkante beelden, heeft ook weer zijn eigen effect gehad op onze beeldtaal. Inmiddels krijgen de deelnemers aan de posterworkshops vierkante vellen om mee te werken, wat voor posters afwijkend is, maar ook mooi en intrigerend werkt. De volgende stap is om een Instagram-account voor De Hark Voorbij te beginnen, de vierkante foto’s en beelden hebben we al.
  1. 2015_Collage_4 postersGuerrilla-acties Inmiddels hebben we zoveel materiaal  (posters en verhalen) verzameld. En we hebben gemerkt dat de verhalenmachines en posters impact hebben. Om deze impact verder uit te bouwen, zetten we guerrilla-achtige vormen van communicatie in om het gedachtegoed te verspreiden. We poppen-up op verschillende plekken op de werkvloer. Plotseling is er ‘s ochtends EEN GROTE MUUR BEPLAKT MET POSTERS. De POP-UP KIOSKS (die bestaan uit de verhalenmachines en andere presentatievormen voor verhalen en posters) poppen up tijdens de lunch, tijdens de briefing, een afdelingsdag of een ander evenement. Dit willen we nog verder uitbouwen.
  1. Verhalen blijven de basis Onderwijl blijven we ook gewoon interviews doen, filmpjes maken, verhalen verzamelen en deelnemers coachen om hun eigen verhaal te schrijven of te filmen. Want verhalen blijven de basis. Ze zijn het vehikel om de ideeën en het gedachtegoed van De Hark Voorbij te verspreiden.

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s